Get Adobe Flash player


Kalp Sağlığı

 kalbimiz

Kalp sağlığı hakkında
Dünyada olduğu gibi ülkemizde de en önemli halk sağlığı sorunu kalp ve damar hastalıkları. Araştırmalar ani kalp krizinden en çok erkeklerin hayatını kaybettiğini ortaya koyuyor. Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre ülkemizde yaklaşık 2 milyon koroner kalp hastası bulunuyor ve bu hastaların yılda 130 bini hayatını kaybediyor. Aşırı yağlı yemekler, fiziksel aktivitelerin yetersizliği, yüksek tansiyon, sigara kullanımı, şişmanlık, diyabet ve stres gibi kalbi tehdit eden risk faktörlerden en az ikisini taşıyorsanız dikkatli olmanız gerekiyor. Bu yazı dizisinde isim yapmış kalp uzmanları ani kalp ölümlerinin sebeplerini, korunma yollarını, risk faktörlerini ve kalp hastalarına sağlıklı yaşam konusunda önerilerde bulunacak.
Kalp sağlığımız millet olarak tehlikede. Genetik yapımızdan dolayı dünyada kalp ölümlerinde birinci sırada olduğumuzu söyleyen Memorial Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bingür Sönmez, kendisine yöneltilen soruları şöyle  cevapladı.

- Kalp ölümleri dünyada ve ülkemizde hızla artıyor bunun sebebi nedir?
Dünya Sağlık Teşkilatı Kardiyoloji Derneği’nin yaptığı bir araştırma kalp hastalıklarına bağlı ölümlerde Türkiye’nin birinci sırada olduğunu gösteriyor. Yani dünyada kalpten ölüm en çok bizim ülkemizde görülüyor. Bunun bir çok sebebi var. Her şeyden önemlisi toplum olarak bu ölümlere genetik yapımız sebep oluyor. Vücutta iki tür kolesterol bulunur ve bunlardan biri halk arasında ‘hayırlı kolesterol’ olarak bilinen HDL. Bu kolesterol vücutumuz için faydalı ancak genetik yapımızdan dolayı HDL’miz düşük. Normalde 40-45’in üstüne olması gerekiyor ama ne yazıkki toplum olarak biz de 40’ın altında. Bunun karşılığında yine halk arasında ‘lanetli kolesterol’ olarak bilinen LDL’miz ise normalin üstünde. Genetik yapının dışında diğer risk faktörleri de ekleniyor. Eskiden hastalarımız ‘askerde sigaraya başladım’ derdi, bugün ilkokulda çocuklar sigara içiyor. Ayrıca spor yapmıyor, kötü besleniyoruz. Bütün bunlar kalp ölümlerinin artmasına sebep oluyor.

- Sağlıklı kalbi olan da ani kalp krizi geçirir mi?
Sağlıklı kalp, derken şöyle bir durum var: Kişi, kalbini daha önce kontrol ettirmiş, normal; ama aradan bir iki gün geçmeden büyük bir üzüntü ya da heyecan yaşamış veya kullandığı ilaç yüzünden ağır kalp spazmı geçirmiş. Eğer bu kalp spazmı büyükse kalp krizine yol açabilir ve kişiyi ölüme kadar götürebilir. Bize ağır enfaktüs geçirmiş ama kalbe giden damarları sağlam hastalar geliyor. Ama bu vakalar çok nadir yaşanıyor.

- Gençler arasında kalp ölümleri artıyor. Bunun sebebi nedir?
Ekonomik kriz, sigara, yanlış beslenme, stres gibi unsarlar çok etkili. Yapılan bir çalışma ülkemizde 50 yaşın altında kalp hastalıklarından dolayı bypass geçirenlerin sayısının ülkede yaşanan ekonomik krizle alakalı olarak değiştiğini ortaya koyuyor. Yani genç işadamlarının kalp sağlığı ekonomik dengelerden fazla etkileniyor. Ama asıl tehlike bundan sonra gelecek. Çünkü çocuklar arasında hamburger çok fazla tüketiliyor ve hamburgerin yüzde 40’ı iç yağ ve bu iç yağ aynı çikolata gibi bağımlılık yapıyor. Bu beslenme şekli devam ederse 20 yıl sonra çok daha fazla genç kalp krizinden ölecek. Çünkü hamburger sigara kadar kalbe zararlı.

- Kalp krizi nasıl belirti veriyor? Ne kadar süre önce belirtiler başlar?
Bir kere hiç belirti vermeyebilir. İlk belirti bir kalp krizi olabilir ve geçirilen krizle kişi hayatını kaybedebilir. Bunlara ‘sessiz kalp hastaları’ diyoruz ve diğer kalp hastaları içinde yüzde 20’yi oluşturuyor. Kalp krizi boyuna, kola ve sırta göğüsten vuran bir baskı ve yanmayla kendini gösterir ve bu belirtiyi alan kişi mutlaka doktor kontrolünden geçmesi gerekir. Çünkü bu belirtiler ‘şu kadar süre önce başlar’ diyemeyiz. Her an kriz gelebilir.

- Her kalp sıkışması kalp ağrısı mıdır? Ağrıları nasıl ayırabiliriz?
Her sıkışma kalp hastalığı olarak algılanmamalı. Mesela reflü denilen bir mide hastalığı kalbi rahatsız eder, mide gazı kalbi sıkıştırır. Yine adale ağrısı, sırt, omuz ve kemik ağrıları da kalp ağrısı yapar. Ama öncelikle kalpteki her ağrıyı bu kalp hastalığı mı diye kontrol ettirmek lazım gelir.

- Cep telefonları kalbe zararlı mı?
Kalp pili kullananlar için cep telefonu zarar verebilir, ama sağlıklı bir kalp için cep telefonunun bir zararı yoktur.

- Çay kalbe faydalı mı?
Evet. Çay kalp sağlığı için önemli. Normalde çay antidoksan bir özelliği olduğu için kalbi koruyor.

- Kalp krizi geçiren biri kriz anında ne yapmalı?
Yanlız başınaysa önce panik yapmamalı; eğer kullandığı kalp ilacı varsa onu içmeli; bir koltuğa uzanmalı ve ayaklarını yüksek bir yere koymalı; 15 dakika sonra ağrı geçmediyse, dil altı ilacından yeniden almalı. Eğer ağrı dinmiyorsa, bir ambülans çağırıp, dış kapıyı açarak kanepeye uzanıp sakince beklemeli.

- Ailede kalp hastalığı hikayesi olanlar nasıl tedbir almalı?
Kalp hastalığı için değiştirilen ve değiştirilmeyen faktörler vardır. Aile, cinsiyet, yaş gibi faktörler değiştirilemez. Ama kişi yeme alışkanlığını değiştirebilir, sigarayı bırakabilir. Özellikle tansiyonu olanlar diyetlerine çok dikkat etmeli.

- Kalp hastalığı için en riskli olan dönem hangi yaş?
Genç yaşta geçirilen enfaktüsler çok daha riskli. Ama ileri yaşlarda da başka organ problemi olabiliyor. Mesela ileri yaşta felç riski yüksek ve kalp adalesi daha zayıf. Ani ölüm gençler de daha fazla. Kalp krizlerinin yoğun olduğu dönem 45-55 yaş arası. Bu yaş döneminde çok dikkatli olmak gerekiyor. Ama tabii ülkemizde artık 8 yaşında bile enfaktüs geçiren var!

- Büyük üzüntü kalbi hasta eder mi?
Kalbin en büyük düşmanı adrenalindir. Adrenalin korku, heyecan ve üzüntü gibi durumlarda yükselir. Onun için adrenalin yükselmesine sebep olan her şey kalbe zararlıdır. Adrenalin salgılanması kalbe çok zararlı.

- Adrenalin kalp hastası olmayan insanlar için de zararlı mı?
Sağlıklı insanların kalbini de adrenalin yorar. Adrenalin kalp sağlığı için her durumda zararlı. Kalp sağlığı için faydalı olan endorfindir. Endorfin keyif veren hormondur. Spor yapmak, yürümek gibi insanı mutlu eden eylemler yükseltir.

- Peki aşk?
Aşk, insanı mutlu eden bir duygu olduğu için endorfini çalıştırır. Yani aşk kalbe faydalıdır. ABD’li bilim adamları kalbin mutluluğu için seksi önerir. Oysa bu doğru değil. Kalbe faydalı olan seks değil sevmektir. Aşk, mutluluk hormonunu çalıştırdığı için kalbe faydaladır. Yoksa haftada şu kadar seks yapmanın sanıldığı gibi kalbe bir yararı yok, aşk yoksa seks de işe yaramaz.

- Erkekler niye daha çok kalp krizi geçiriyor?
Hormonal bir durum. Kadınların kalp damarlarını östrojen yani dişilik hormonu korur. Ama tabii menopozdan sonra kalp krizi riski kadınlarda da artıyor. Üstelik daha kötü bir şekilde damarlar sertleşiyor. Bu yüzden kadınlar monopozu geciktirilmeli. Östrojen hormonu kullanarak menopozu geciktirmek mümkün.



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>